Centra krwiodawstwa


aaa

Przyjaciele Krewniaków


Partnerzy/Patroni


Polecamy


Szukaj

Podaj frazę do wyszukania.


Newsletter

Chcesz otrzymywać informacje o HK i KREWNIAKACH. Zapisz się.


aac

Informacje

Poniedziałek 20 sierpnia 2007r.

Internauci pytają - zapis czatu z dr. hab. nauk medycznych Jerzym Wojnarem

Zapis czatu z dr. hab. nauk medycznych Jerzym Wojnarem, hematologiem, zastępcą kierownika Katedry i Kliniki Hematologii i Transplantacji Szpiku Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Jak często powinno się badać krew?

DR HAB JERZY WOJNAR: Co najmniej raz w roku powinno się wykonywać morfologię krwi. Mówi nam ona o liczbie krwinek czerwonych, białych, jak i o liczbie płytek krwi. Również w tym badaniu możemy określić wielkość krwinek, stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej. Przy stwierdzonych nieprawidłowościach należy morfologię krwi powtórzyć i w niektórych wypadkach wykonać poszerzone badania laboratoryjne.

Jak często można oddawać krew i w jakich ilościach?

DR HAB JERZY WOJNAR: Mężczyźni mogą oddawać krew co 2 miesiące, a kobiety co 3 miesiące. Pobierana jest objętość ok. 450 mililitrów krwi.

Czy jak raz odda się krew, trzeba to robić już zawsze?

DR HAB JERZY WOJNAR: Jednorazowe oddanie krwi nie pociąga za sobą potrzeby stałego, późniejszego jej oddawania. W następstwie każdego oddania krwi organizm szybko uzupełnia powstały niedobór, ale nie produkuje jej w nadmiarze, a tym samym nie może dojść do „uzależnienia" od oddawania krwi. To błędne przekonanie, które nie ma pokrycia w faktach.

Jak przekonałby pan internautów, że warto oddawać krew?

DR HAB JERZY WOJNAR: Pracuję w dziedzinie, w której wyleczenie pacjentów z białaczkami i innymi schorzeniami układu krwiotwórczego oparte jest w dużym stopniu na przetaczaniu preparatów krwi, głównie masy erytrocytarnej, ale również masy płytkowej. Bez podania tych preparatów pacjenci na którymś etapie leczenia po prostu by nie przeżyli. Preparaty krwi niezbędne są w przebiegu przeszczepienia szpiku. W okresie, jaki musi upłynąć do zasiedlenia szpiku przez przeszczepione komórki krwiotwórcze, pacjent żyje tylko dzięki przetaczaniu krwinek czerwonych i płytek krwi. Bez zabezpieczenia krwią nie mogą się odbyć żadne zabiegi operacyjne. Wiele urazów wymaga podawania niekiedy olbrzymiej ilości preparatów krwi. Stąd apele, szczególnie w miesiącach wakacyjnych, kiedy część honorowych dawców krwi jest na urlopach, ojej oddawanie. Dotyczy to zwłaszcza osób młodych, przebywających na obozach, w wojsku, ale również członków rodzin pacjentów, którzy mogliby oddać krew.

Na jaką krew jest największe zapotrzebowanie?

DR HAB JERZY WOJNAR: Krew każdej grupy jest niezmiernie cenna. W Polsce jest najwięcej ludzi z grupą krwi A i O, łącznie około 70 procent, najczęściej więc przetaczana jest krew tych grup. Najtrudniej jest uzyskać krew Rh (-), gdyż tylko 15 procent populacji w Polsce ma Rh(-).

Czy oddanie krwi niczym nie grozi?

DR HAB JERZY WOJNAR: Oddanie ok.450 mililitrów krwi jest całkowicie bezpieczne dla dawcy. Corocznie w naszym regionie ma miejsce ok. stu tysięcy pobrań krwi. Przed oddaniem krwi każdy z dawców poddany jest dokładnemu badaniu lekarskiemu i ma wykonaną morfologię. W wypadku jakichkolwiek odchyleń od normy, krew od tego dawcy nie jest pobierana.

Czy po przebytej żółtaczce można być dawcą krwi?

DR HAB JERZY WOJNAR: Nie można. Przebyta żółtaczka uniemożliwia oddawanie krwi. Każdy potencjalny dawca wypełnia ankietę, w której są pytania dotyczące między innymi przebytych chorób. Podstawowym jest pytanie, czy kiedykolwiek przechodził żółtaczkę, jak również czyjego partner życiowy lub seksualny nie przechodził żółtaczki w ciągu ostatnich miesięcy. Część z nas nie wie o tym, że przeszła w sposób łagodny wirusowe zapalenie wątroby. Każdy preparat krwi jest poddawany obowiązkowym badaniom wirusologicznym i dopiero po uzyskaniu ujemnych wyników badań centrum krwiodawstwa może wydać go szpitalom.

Czy niepełnoletni też może oddać krew?

DR HAB JERZY WOJNAR: Krew mogą oddać tylko osoby pełnoletnie, od 18 do 65 roku życia

Jeżeli ktoś kiedyś palił marihuanę, to czy może być dawcą?

DR HAB JERZY WOJNAR: Jeżeli kontakt z marihuaną jest zakończony, to o możliwości oddania krwi decyduje w centrum krwiodawstwa lekarz, który przeprowadza badanie lekarskie i wywiad z potencjalnym dawcą. Ten powinien poinformować o swoich wcześniejszych kontaktach z marihuaną i uwzględnić ten fakt w ankiecie, którą podpisuje biorąc odpowiedzialność za prawdziwość umieszczonych w niej danych.

Jeżeli jestem dawcą systematycznie od 13 lat, to czy powinienem kiedyś przerwać? Czy może się to dla mnie stać niebezpieczne?

DR HAB JERZY WOJNAR: W każdej chwili może pan przerwać oddawanie krwi, tak długi staż nie jest jednak dla Pana niebezpieczny. Należą się Panu przede wszystkim słowa uznania i podziękowania od wszystkich, którym Pan pomógł. Krwi nie można zapisać na receptę, ani kupić w żadnej aptece. Na pewno Pana krew wielu osobom uratowała życie.

Dlaczego mamy oddawać krew? Przecież są już środki krwiozastępcze dużo bezpieczniejsze.

DR HAB JERZY WOJNAR: Nie wynaleziono dotychczas tzw. sztucznej krwi. Środki krwiozastępcze pozwalają przejściowo pomóc przeżyć pacjentom. Przy utratach krwi, na skutek wypadku czy np. krwawienia z przewodu pokarmowego, mogą one wypełnić łożysko naczyniowe i utrzymać ciśnienie krwi w krwioobiegu. Jednak jedynie krwinki czerwone przenoszą tlen, czego nie wykazują środki krwiozastępcze. Im szybciej podamy krew, tym większa szansa na poprawę ciężkiego stanu pacjenta.

Czy osoby z licznymi tatuażami mogą być dawcami krwi?

DR HAB JERZY WOJNAR: Wykonywanie tatuaży na skórze wiąże się z możliwością wystąpienia zakażeń. Preparaty krwi pobrane od takich dawców mogłyby być zagrożeniem dla pacjentów. Dlatego potencjalny dawca wypełniając oświadczenie krwiodawcy w jednym z punktów kwestionariusza odpowiada na pytanie, czy w ciągu ostatnich 12 miesięcy wykonano u niego tatuaż.

Czy osoby oddające często krew, mogą mieć w późniejszym czasie problemy ze zbyt wysokim ciśnieniem krwi?

DR HAB JERZY WOJNAR: Częste oddawanie krwi jest kontrolowane w centrach krwiodawstwa. Każdy pacjent ma indywidualną kartotekę, w której odnotowywany jest jego stan zdrowia, m.in. ciśnienie krwi. Oddanie 450 mililitrów krwi powoduje, że ubytek ten jest uzupełniany w organizmie w ciągu ok. 30 dni. Nie wiąże się jednak z powstawaniem nadmiernej liczby krwinek czerwonych, co doprowadzałoby wtedy do powstawania „nadkrwistości” i wtórnego nadciśnienia.

Czy przy okazji badań okresowych dla zakładu pracy można wykryć wirusa HJA? lub AIDS?

DR HAB JERZY WOJNAR: Badanie w kierunku HIV nie jest rutynowo wykonywane, bo musi być na nie indywidualna zgoda badanego. Są jednak stanowiska pracy, gdzie przy badaniach okresowych pracownicy muszą poddać się bardziej szczegółowym badaniom lekarskim, aby wykluczyć nosicielstwo chorób wirusowych. Oczywiste jest, że osoba chora na AIDS nie powinna np. pracować na stanowiskach, gdzie ze względu na ryzyko skaleczenia i bezpośredniego kontaktu z jej krwią, mogłaby stanowić zagrożenie dla innych. Natomiast badania wirusów zapalenia wątroby wchodzą w zakres badań okresowych, zwłaszcza w tych miejscach pracy, gdzie ważne jest stwierdzenie nosicielstwa. Obowiązkowo takie badania wykonywane są wśród personelu medycznego, w szpitalach i ambulatoriach, np. u pielęgniarek, które mają kontakt z pacjentem m.in. przy pobieraniu krwi.

Trzeba zmienić sposób nagradzania dawców, aby czuli że naprawdę warto to robić. Powinni mieć więcej ułatwień w urzędach czy podczas podejmowania pracy. Czy nie uważa Pan, że dla dawców pod tym kątem nastały ciężkie czasy i że są coraz gorzej traktowani?

DR HAB JERZY WOJNAR: W pełni zgadzam się z Pana zdaniem. Wiem o próbach, jakie czynione są poprzez osoby zawiadujące centrami krwiodawstwa w Polsce. Przygotowanie takich zarządzeń przez ministra zdrowia, które mogłyby w odpowiedni i o wiele lepszy sposób niż dotychczas honorować dawców krwi, jest naprawdę potrzebne. Na pewno zwiększyłoby to liczbę dawców i pozwoliło na wykonywanie większej liczby zabiegów operacyjnych, które są odraczane z powodu braku preparatów krwi.

Co pan sadzi o oddawaniu krwi na Przystanku Woodstock i o ich „krwawym rekordzie"?

DR HAB. JERZY WOJNAR: Słyszałem w radio wywiad z Jerzym Owsiakiem, który mówił o tym, jak wielka liczba młodych osób, biorąca udział w Przystanku Woodstock oddała bezinteresownie krew. Pozwoliło to na wykonanie wielu zaległych operacji w szpitalach pediatrycznych w kraju. Akcję tę oceniam bardzo pozytywnie i tak też była odebrana przez większość osób. Nie wkładajmy do jednego worka wszystkich osób uczestniczących w Przystanku Woodstock. Większość z nich to młodzi ludzie wolni od jakichkolwiek uzależnień.

Czy to prawda, że wizyta u dentysty, kosmetyczki, fryzjera niesie ze sobą ryzyko zakażenia krwi?

DR HAB JERZY WOJNAR: W cytowanym już wcześniej kwestionariuszu potencjalnego dawcy jest pytanie dotyczące zabiegów stomatologicznych w ciągu ostatnich 7 dni, akupunktury, depilacji kosmetycznej, przekłuwania uszu i innych części ciała w ciągu 12 ostatnich miesięcy. Sytuacje te niosą możliwość transtmisyjnego przekazania zakażeń wirusowych na skutek używania przyrządów, z których korzysta się wielorazowo, a które nie podlegają reżimowi sterylizacji, podczas której dochodzi do zniszczenia tych wirusów.

Czy paląc regularnie papierosy można oddawać krew?

DR HAB JERZY WOJNAR: Przy regularnym paleniu papierosów można oddawać krew, jeżeli nie występują jeszcze powikłania, które pojawiają się najczęściej po dłuższym okresie palenia, tj. przewlekle zapalenie oskrzeli, rozedma płuc. Stany te mogą prowadzić do wystąpienia nad krwistości wtórnej. Wtedy od pacjenta nie można pobierać krwi.

Czy przez cesarskie cięcie można się zarazić sepsą?

DR HAB JERZY WOJNAR: Samo cesarskie cięcie nie wiąże się z wystąpieniem sepsy, natomiast tak jak każdy zabieg operacyjny może ono być powikłane. Jednym z powikłań może być wystąpienie sepsy.

Czy ludzie, którzy planują założenie rodziny powinni również brać pod uwagę zgodność swoich grup krwi?

DR HAB JERZY WOJNAR: Zgodność grup krwi, tak jak zgodność charakterów nie jest elementem wykluczającym ani potwierdzającym, że ich związek małżeński będzie szczęśliwy. Ważne może być oznaczanie układu Rh. Niezgodność w tym zakresie może prowadzić w przyszłości do konfliktu serologicznego w przebiegu ciąży.

Na czym polega konflikt serologiczny? Czy to jest groźne dla dziecka, czy medycyna potrafi sobie już z tym poradzić?

DR HAB JERZY WOJNAR: Decydujące jest to czy matka ma grupę krwi Rh-, a dziecko Rh+, (Jeżeli ojciec ma grupę krwi Rh+ to dziecko również może ją odziedziczyć.) Konflikt serologiczny polega na tym, że jeżeli wystąpią różnice w grupach krwi między dzieckiem a matką, to w przypadku gdy nastąpi przedostanie się krwinek dziecka do krwioobiegu matki, wytworzy ona przeciwko antygenowi Rh przeciwciała. Przeciwciała mogą przenikać przez barierę łożyskową. Medycyna potraf i już sobie poradzić z tym problemem. Najważniejsze jest wczesne rozpoznanie konfliktu serologicznego i odpowiednie specjalistyczne leczenie.

W badaniach mój poziom hemoglobiny i żelaza we krwi zawsze oscyluje w granicach dolnej normy? Czy taka jest już uroda organizmu, czy też powinnam wspomagać się lekami typu ascofer? Jak długo i jak często można je zażywać?

DR HAB. JERZY WOJNAR: Niedokrwistość z niedoboru żelaza najczęściej występuje u kobiet, u których w przebiegu krwawień miesięcznych dochodzi do ubytków krwi. Dla ich uzupełnienia potrzebne jest żelazo dostarczane z pożywieniem. Może go być za mało w diecie albo może się ono niedostatecznie wchłaniać w przewodzie pokarmowym. Przed zastosowaniem jakichkolwiek leków konieczne jest zbadanie poziomu żelaza i wykonanie testu jego wchłaniania. Leki typu Ascofer będą skuteczne tylko w przypadku dobrego wchłaniania żelaza. Można je stosować tylko pod kontrolą lekarza.

Czy przestrzeganie diety ma wpływ na poziom hemoglobiny we krwi? Czy na talerzu powinny często gościć zielona natka pietruszki, suszone morele, wołowina, tatar?

DR HAB JERZY WOJNAR: Dieta ma wpływ na poziom żelaza i tym samym na poziom hemoglobiny we krwi. Pokarmy pochodzenia zwierzęcego takie jak: mięso wołowe, wątroba cielęca i ryby zawierają dużo żelaza. Takie pokarmy roślinne jak zboża, kukurydza, czarna fasola, a zwłaszcza soja i sałata zawierają dobrze wchłanialne żelazo dwuwartościowe.

Czy to prawda, że wędlinę i mięso powinno się łączyć z warzywami zawierającymi żelazo i witaminą C np. w soku pomarańczowym, by przyswajalność żelaza była jak największa?

DR HAB JERZY WOJNAR: Dieta zawierająca białko, aminokwasy, kwas askorbinowy i żelazo dwuwartościowe zwiększa wchłanianie żelaza. Tym samym wskazane jest spożywanie wędlin i mięsa w połączeniu z warzywami zawierającymi żelazo i owocami witaminę C.

Czy można kilkuletniemu dziecku pobrać do badań krew z paluszka czy trzeba koniecznie z żyły? Chodzi o zaoszczędzenie mu strachu.

DR HAB JERZY WOJNAR: Jak najbardziej tak.

Dziękujemy bardzo za udział w czacie!

DR HAB JERZY WOJNAR: Byłem mile zaskoczony tak licznym udziałem Państwa w spotkaniu ze mną. Czas nie pozwolił na wyczerpujące odpowiedzi, ale bardzo cieszy fakt, ze tak wiele osób było zainteresowanych honorowym krwiodawstwem. Zdaję sobie sprawę, ze tylko dzięki takim akcjom medialnym możemy zwiększyć liczbę tych, którzy chcieliby zostać honorowymi dawcami krwi i szpiku.

Dziennik Zachodni, 18.08.07


Monitoring prasy zapewnia INSTYTUT MONITOROWANIA MEDIÓW.


RCKiK


Krewniacy polecają



Zamknij

Skomentuj artykuł


Podaj kod z obrazka (5 znaków)
Zamknij

Napisz do nas



Podaj kod z obrazka (5 znaków) (Podaj kod)

* oznaczono pola wymagane
Katarzyna Velinov, krewniacy, Marcin Velinov

Krewniacy - Europejska Fundacja Honorowego Dawcy Krwi 
adres do korespodencji : Domaniewska 35A lok 41, 02-672 Warszawa, Tel. 602 33 11 33
© 2012 KEFHDK. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Światowa Fundacja Promocji Krwiodawstwa - Krew dla Życia
ul. Mokotowska 58/10, 00-543 Warszawa, Tel./fax 22 620 51 52
© 2011 SFPKKZ. Wszelkie prawa zastrzeżone.