Centra krwiodawstwa


aaa

Przyjaciele Krewniaków


Partnerzy/Patroni


Polecamy


Szukaj

Podaj frazę do wyszukania.


Newsletter

Chcesz otrzymywać informacje o HK i KREWNIAKACH. Zapisz się.


aac

Krwiodawstwo

Piątek 30 czerwca 2006r.

Najczęstsze choroby krwi

Choć termin „choroby krwi” jest powszechnie używany, nie jest prawidłowy. Studenci medycyny uczą się o więc o chorobach układu krwiotwórczego.

Układ krwiotwórczy stanowi prawie 1/10 ogólnej wagi ciała. Nie ma ściśle wyznaczonych granic, ani określonego kształtu - dociera praktycznie do każdego fragmentu organizmu. Jest to rozproszony w całym organizmie zespół skupisk komórek i tkanek, których fizjologicznym wytworem są elementy morfotyczne, czyli komórkowe krwi.

Unikając szczegółowych i skomplikowanych sformułowań i definicji medycznych można powiedzieć, iż choroby - zaburzenia czynności układu krwiotwórczego polegają na upośledzeniu sprawności tworzenia i tym samym na niedoborze wszystkich, albo tylko niektórych linii elementów komórkowych krwi, lub też na zwiększonej aktywności w zakresie ich tworzenia, tzn. na nadprodukcji tych elementów komórkowych.


ZMIANY W UKŁADZIE KRWIOTWÓRCZYM Z GRUBSZA DZIELIMY RÓWNIEŻ NA 3 RODZAJE:

1. Zmiany w układzie czerwonokrwinkowym polegające na:

a. niedokrwistości
b. nadkrwistości

a. NIEDOKRWISTOŚĆ
- objawia się niedoborem krwinek czerwonych.

Najczęstsze objawy niedokrwistości to: bladość skóry, błon śluzowych jamy ustnej i gardła, spojówek oka, zadyszka wysiłkowa przy niewielkich wysiłkach fizycznych, ociężałość, apatia, senność, bóle i zawroty głowy, szum w uszach, a w przypadkach cięższych występują mroczki przed oczami, skłonność do omdleń, stany podgorączkowe i pobolewanie w okolicy serca przypominające niewydolność wieńcową.


Przykłady chorób wynikających z niedokrwistości:

- niedokrwistość pokrwotoczna
- występuje jako następstwo przewlekłej lub nagłej utraty krwi z łożyska naczyniowego w wyniku krwotoku wewnętrznego lub zewnętrznego. Intensywne krwotoki bezwzględnie wymagają pilnej interwencji chirurgicznej, a co najmniej konsultacji lekarskiej.

- niedokrwistość hemolityczna
- powoduje ją nadmierny rozpad, czyli zbyt skrócony czas przeżycia krwinek czerwonych w łożysku naczyniowym. Przyczyną owej skróconej żywotności mogą być wrodzone wady tych krwinek, ale może ona tez być efektem działania różnorakich jadów bakteryjnych – zwanych hemolizynami, substancji toksycznych, chemicznych i niektórych leków istotnie przyspieszających rozpad krwinek czerwonych. Istnieje bardzo wiele typów tej choroby, a prawidłowe zdiagnozowanie wymaga dużej liczby żmudnych, specjalistycznych badań diagnostycznych.

- niedokrwistość aplastyczna
- jej istota jest wrodzony lub nabyty zanik komórek macierzystych erytrocytów w szpiku - aplazja szpiku, co znacznie upośledza wytwarzanie i odnawianie krwinek czerwonych, zmniejsza też liczbę płytek krwi, a w efekcie prowadzi do ubogokomórkowej postaci szpiku kostnego. W konsekwencji tych zmian pojawia się dramatyczne zmniejszenie odporności organizmu na wszelkie zakażenia i skłonność do owrzodzeń na migdałkach i błonie śluzowej jamy ustnej. Ze względu na brak, lub zanik komórek macierzystych szpiku kostnego jest to choroba bardzo oporna na leczenie.

- niedokrwistości z niedoboru czynników krwiotwórczych
- u ich podłoża leży niedobór takich czynników niezbędnych w procesie tworzenia i dojrzewania krwinek czerwonych jak: żelazo (Fe), wi9tamina B12, kwas foliowy itp.


NADKRWISTOŚĆ
- zaś to nadmiar krwinek czerwonych.

Najczęstsze objawy nadkrwistości to: zwiększenie zagęszczenia krwinek czerwonych we krwi krążącej, co ogromnie zwiększa jej lepkość. Wynikiem tego jest wyraźnie zwiększone obciążenie pracy serca jako pompy ssąco-tłoczącej oraz narastająca tendencja do tworzenia się zakrzepów śródnaczyniowych, zatorów, zawałów w różnych narządach (np. mózg, serce, płuca, nerki itd.) z całym wachlarzem konsekwencji i objawów chorobowych dla organizmu.


Przykłady chorób wynikających z nadkrwistości:


- czerwienica prawdziwa
- inaczej hipererytrocytoza pierwotna; charakteryzuje się postępującym rozrostem układu czerwonokrwinkowego szpiku kostnego, tj. wzrostem liczby krwinek czerwonych, hemoglobiny, objętości krwi krążącej co w efekcie zwiększa opory dla pracy serca, podwyższa ciśnienie tętnicze i żylne, sprzyja powstawaniu zakrzepów. Efektem tych zmian zakrzepowo-zatorowych w naczyniach krwionośnych jest przekrwienie spojówek, zaczerwienienie – często zasinienie twarzy warg i dalszych części ciała, bóle i zawroty głowy, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia widzenia, duszność spoczynkowa, zadyszka wysiłkowa, bóle typu wieńcowego, zaburzenia przewodu pokarmowego itd.

- poliglobulie
- m. in. choroba wysokościowa - czyli nadkrwistości wtórne to grupa stanów chorobowych występujących jako zjawisko wyrównawcze w przewlekłym niedoborze tlenu w organizmie, których wspólną cechą jest zwiększenie ponad normę liczby krwinek czerwonych i hemoglobiny. Stan ten powodują głównie choroby ograniczające wymianę gazową, a przede wszystkim pobieranie tlenu przez krwinki czerwone - np.: przewlekłe choroby płuc, siniczne wrodzone wady serca, niektóre nowotwory i choroby nerek. POLIGLOBULIA może tez wystąpić u osób przebywających przez dłuższy czas na dużych wysokościach – np. w górach Kaukazu, w Himalajach, w Andach, itd.- gdyż pojawia się tam ogólnoustrojowe niedotlenienie organizmu na skutek zmniejszenia ciśnienia tlenu w powietrzu atmosferycznym. Objawy są podobne do opisanych przy czerwienicy prawdziwej. Zwykle jednak szybciej dochodzi tu do niewydolności prawokomorowej serca, problemy z oddychaniem i krążeniem płucnym, a tym samym rozwój tzw.: zespołu płucno-sercowego, którego ostre, nieleczone stany prowadzą do śmierci.

- nadkrwistości rzekome
- to stany, w których całkowita objętość masy krwinek czerwonych jest prawidłowa, a wskaźniki liczby krwinek czerwonych wzrosły krótkotrwale i przejściowo np. wskutek zagęszczenia krwi wywołanego dłuższym ograniczeniem przyjmowania płynów przez zdrowego człowieka. Mogą też być następstwem przewlekłego, intensywnego stosowania środków moczopędnych lub przewlekłych stanów biegunkowych.



2. Zmiany w układzie białokrwinkowym

Polegają na:
a. niedoborze , czyli obniżeniu liczby białych krwinek – leukopenie
b. na nadmiernym wzroście liczby białych krwinek – leukocytozy - hiperleukocytozy

a. Obniżenie białych krwinek - LEUKOPENIE
- jeśli niedobór dotyczy proporcjonalnie wszystkich typów komórek układu białokrwinkowego, to bywa, że ludzie nie odczuwają żadnych wyraźnych dolegliwości i do czasu przypadkowego badania morfologii krwi nie wiedzą, że są chorzy na leukopenię. Charakterystyczna dla tej choroby jest znacznie zmniejszona odporność szczególnie przeciw wszelkim infekcjom i procesom zapalnym, zakażeniom wirusowym i podatność na reakcje alergiczno-immunologiczne.

Przykłady chorób z grupy leukopenii:

- granulocytopenia
- jest to stan znacznego zmniejszenia liczby granulocytów we krwi. Powoduje on poważne zagrożenie dla organizmu ze względu na wzrost podatności na powszechnie zagrażające w codziennym życiu zakażenia bakteryjne. Choroba ta nie wymaga leczenia, a tylko uważnego trybu życia i świadomej profilaktyki. Zaniedbania mogą prowadzić do rozwoju agranulocytozy.

- agranulocytoza
- choroba bardzo groźna - jej istotą jest właściwie całkowity niedobór granulocytów obojetnochłonnych we krwi obwodowej na skutek zaniku zdolności do ich wytwarzania przez szpik kostny lub w wyniku ich rozpadu bezpośrednio po wytworzeniu, albo już w procesie dojrzewania.. Następstwem jest brak jakiejkolwiek odporności komórkowej, ogromna podatność na wszelkie zakażenia, a w razie ich powstania do bardzo szybkiego rozprzestrzeniania. Chory wymaga natychmiastowej hospitalizacji, bardzo intensywnego leczenia i pielęgnowania.


- limfopenia - to wrodzona lub nabyta niewydolność układu limfocytotwórczego. Względna, czyli chwilowa limfopenia jako efekt mobilizacji organizmu w okresach potrzeby zwalczania zakażeń bakteryjnych jest raczej korzystna dla organizmu. Bezwzględna, czyli przewlekła limfopenia sprawia, iż osoby nią dotknięte kilkukrotnie w ciągu roku chorują na nawracające anginy, grypy, przeziębienia grypopodobne, maja też skłonność do owrzodzeń na błonie śluzowej jamy ustnej, czy czyraków.


b. Nadmierny wzrost liczby białych krwinek:

HIPERLEUKOCYTOZY
- dzielimy na :

- hiperleukocytozy odczynowe (fizjologiczne)
- jest to przejściowy wzrost liczby krwinek białych, pozadany w wielu stanach chorobowych, zwłaszcza natury zakaźnej, przy zawale serca, zapaleniu nerek, gorączce reumatycznej, kwasicy cukrzycowej, po wielu lekach, po zatruciach, po osłabieniu organizmu itd. Gdy znika przyczyna pobudzająca krwinki białe do szybkiego namnażania, ich liczba powinna wrócić do normy. Właśnie to zjawisko powracania do normy jest podstawowym czynnikiem odróżniającym hiperleukocytozy odczynowe od patologicznych.

- hiperleukocytozy poliferacyjne (patologiczne) - są to stany niecelowego, niekontrolowanego rozrostu układu białokrwinkowego. Mieszczą się w tej grupie stany rozrostowe szpiku kostnego, tkanki chłonnej typu białaczkowego itp.

Przykłady chorób z grupy hiperleukocytoz: choroby bardzo groźne, bezwzględnie wymagające opieki lekarskiej!


- hiperleukocytozy poliferacyjne
- niekontrolowany rozrost szpiku kostnego, tkanki chłonnej typu białaczkowego.

- białaczki
- niecelowy rozrost komórek szpiku kostnego lub węzłów chłonnych z późniejszym przenikaniem do krwi komórek dojrzałych i młodszych.. Jest wiele rodzajów tej choroby. Z punktu widzenia jej przebiegu wyróżniamy rozrosty białaczkowe ostre i przewlekłe, przy czym te przewlekłe mogą ulegać okresowemu zaostrzeniu. Przyczyny białaczki nie są dotąd jednoznacznie wyjaśnione.

- siatkowice -
inaczej tzw. chłoniaki. Stany gorączkowe i wyraźne powiększenie choćby jednego węzła chłonnego jest wskazaniem do niezwłocznego skonsultowania się z lekarzem w celu ustalenia diagnozy i podjęcia leczenia. Wczesna diagnoza i wczesne podjęcie systematycznego, odpowiedniego leczenia rokują praktycznie pełne wyleczenie.

- szpiczak mnogi -
choroba szpiku kostnego prowadząca do niszczenia kości, a w efekcie do trudnych do przewidzenia, patologicznych złamań w różnych miejscach kośćca. Leczenie długotrwałe i systematyczne. Choroba coraz częstsza u ludzi starszych.


3. Choroby związane z zaburzeniami krzepliwości krwi – inaczej skazy krwotoczne.


- skazy krwotoczne płytkowe
, uwarunkowane zaburzeniami czynności hemostatycznej płytek krwi lub ich niedoborem. Mogą być samoistne i wtórne,

- skazy krwotoczne osoczowe
, efekt niedoborów osoczowych czynników krzepnięcia krwi. Np.: hemofilia typu A i B. Mogą być wrodzone i nabyte,

- skazy krwotoczne naczyniowe
- mogą być wrodzone i nabyte,

- skazy krwotoczne typu mieszanego.




RCKiK


Krewniacy polecają



Zamknij

Skomentuj artykuł


Podaj kod z obrazka (5 znaków)
Zamknij

Napisz do nas



Podaj kod z obrazka (5 znaków) (Podaj kod)

* oznaczono pola wymagane
Katarzyna Velinov, krewniacy, Marcin Velinov

Krewniacy - Europejska Fundacja Honorowego Dawcy Krwi 
adres do korespodencji : Domaniewska 35A lok 41, 02-672 Warszawa, Tel. 602 33 11 33
© 2012 KEFHDK. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Światowa Fundacja Promocji Krwiodawstwa - Krew dla Życia
ul. Mokotowska 58/10, 00-543 Warszawa, Tel./fax 22 620 51 52
© 2011 SFPKKZ. Wszelkie prawa zastrzeżone.